حائك « 1 » گفت : اى ابو العباس ، خداوند تو را مؤيد بدارد ، اين نان و روزى ما مىباشد . ابو العباس جوابش داد : اگر نان و روزى تو است پس مكابره بكن مكابره . . . و اين كتابها از ابن حائك است : كتاب العلل فى النحو ( چيز كمى از آن را ديده‌ام ) . كتاب الغريب براى هاشمى « 2 » و در اين‌باره اختلاف شده ، قولى است كه هاشمى « 3 » ( بنام . . . ) از ثعلب آن را تأليف كرده ، و قولى است باينكه يكى از نزديكان ثعلب ، كه گويا احمد بن ابراهيم است . مؤلف آن بوده و براى هاشمى « 4 » تأليف كرده است . ( ولى صحيح اين است كه هاشمى مصاحب مبرد اين كتاب را از مبرد تأليف كرده است ) . اخبار ابو محمد قاسم انبارى و پسرش ابو بكر ابو محمد قاسم بن محمد بن بشار انبارى ، از مردم انبار « 5 » بود و سلمه و امثال او را كه از اصحاب فراء بودند و همچنين گروهى از لغويان را ديده داشت ، و خود او از اخباريان « 6 » بشمار مىرفت و اين كتابها از اوست : كتاب خلق الانسان . كتاب خلق الفرس . كتاب الامثال . كتاب المقصور و الممدود . كتاب المذكر و المؤنث . كتاب غريب الحديث . و پسرش ابو بكر محمد بن قاسم . از پدرش و ابو جعفر احمد بن عبيد آموخته ، و نحو را از ابو العباس ثعلب فرا گرفته ، و از پدرش فاضل‌تر و داناتر ، و در ذكاوت و هوشمندى و خوبى قريحه و سرعت حافظه بىمانند بود . و با اين وصف . پارسائى و نيك‌منشى داشت . و از وى شهوترانى و لغزشى ديده نشد ، و در بديهه‌گوئى و سرعت جواب ضرب المثل همه بود . و بيشتر املاهائى كه مىنمود از روى دفتر و كتاب نبود . و هنگام وفاتش كه در ماه ذيحجه سال سيصد و بيست و هشت بود ( خيلى ) كمتر از پنجاه داشت . و از تأليفات اوست : كتاب المشكل فى معانى القرآن - ناتمام . كتاب الاضداد فى النحو . كتاب - الزاهر . كتاب ادب الكاتب - ناتمام . كتاب الكافى فى النحو . كتاب المقصور و الممدود . ( كتاب المذكر و المؤنث ) . كتاب الواضح فى النحو بزرگ . كتاب الموضح فى النحو - كتاب الالفات .

--> ( 1 ) ف ( الحائل ) . ( 2 ) ف ( الهشامى ) . ( 3 ) ف ( الهشامى ) . ( 4 ) ف ( القه الهشامى ) . ( 5 ) رجوع شود بصفحهء 8 همين كتاب . ( 6 ) اخبارى به كسى گويند كه عالم بتاريخچهء اسلام و جاهليت باشد ( ر . ك . تاريخ طبرى ج 1 ص 3 ) .